Permissioned blockchain i blockchain hybrydowy to nie to samo. Choć oba rozwiązania mogą mieć cechy zarówno publicznych, jak i prywatnych łańcuchów bloków, to jednak różnią się przede wszystkim zakresem i sposobem ograniczania dostępu oraz zarządzania danymi. Permissioned blockchain to blockchain, w którym dostęp do sieci i uczestnictwo w procesie konsensusu są kontrolowane. Uczestnicy muszą być zatwierdzeni przed dołączeniem do sieci. Permissioned blockchain może być prywatny lub konsorcjalny (inaczej – federacyjny, zarządzany wspólnie przez grupę organizacji, decyzje są podejmowane kolektywnie).
| Cecha | Permissioned Blockchain | Prywatny Blockchain | Konsorcjalny Blockchain |
|---|---|---|---|
| Dostęp | Kontrolowany | Kontrolowany tylko przez jedną organizację | Kontrolowany tylko przez członków konsorcjum |
| Zarządzanie | Zarządzane centralnie lub kolektywnie | Centralnie przez jedną organizację | Kolektywnie przez kilka organizacji |
| Decentralizacja | Ograniczona | Minimalna | Średnia (między członkami konsorcjum) |
| Przeznaczenie | Zaufane środowiska | Wewnętrzne systemy firmowe | Współpraca między organizacjami |
| Przykłady | Hyperledger, R3 Corda | Prywatne sieci bankowe | R3 Corda, we.trade |
1. Cechy charakterystyczne permissioned blockchain
- Ograniczenia dostępu: W sieciach typu permissioned ( “prywatne” lub “konsorcjalne”) dostęp do sieci i możliwość zapisywania danych mają wyłącznie podmioty, które wcześniej uzyskają odpowiednie zezwolenie.
- Kontrola tożsamości: Zwykle wymaga się rejestracji węzłów (np. firm, instytucji), dzięki czemu każdy węzeł jest znany i autoryzowany.
- Zastosowania korporacyjne: Permissioned blockchains są chętnie wykorzystywane przez przedsiębiorstwa lub grupy firm, które chcą mieć pewność, że dostęp do danych i operacji jest ograniczony do zaufanych partnerów (np. łańcuch dostaw, bankowość, rozliczenia międzyorganizacyjne).
- Przykłady: Hyperledger Fabric, R3 Corda.
2. Cechy charakterystyczne blockchainu hybrydowego
- Kombinacja cech publicznych i prywatnych: Blockchain hybrydowy łączy elementy typowe dla łańcuchów w pełni publicznych (gdzie każdy może odczytywać dane i/lub dołączyć do sieci) z elementami łańcuchów prywatnych (gdzie możliwość zapisu lub weryfikacji bloków jest ograniczona).
- Regulowany dostęp: W blockchainie hybrydowym często spotyka się model, w którym część danych jest publiczna (np. pewne informacje o transakcjach), ale pełny wgląd czy możliwość walidacji bloków mają wybrane węzły.
- Typowe scenariusze: Projekty, w których ważne jest udostępnianie danych szerszej społeczności, ale jednocześnie zachowanie części procesów w modelu prywatnym lub kontrolowanym (np. rejestry państwowe, banki chcące ujawniać wybrane wskaźniki, ale nie całość danych).
- Często mylony z permissioned blockchain: Ze względu na to, że w sieci hybrydowej niektóre procesy (walidacja bloków, zarządzanie tożsamością) mogą być zastrzeżone, można ją pomylić z blockchainem permissioned. Różnica polega na tym, że w blockchainie hybrydowym przynajmniej część danych lub procesów jest jawnie “publiczna” i dostępna dla wszystkich, co nie zawsze ma miejsce w klasycznym permissioned blockchain.
3. Kluczowe różnice
- Stopień otwartości
- Permissioned blockchain: Z reguły zamknięty ekosystem, w którym uczestnicy to wyłącznie zaufane podmioty z uzyskanymi uprawnieniami.
- Blockchain hybrydowy: Pewne aspekty (np. odczyt danych) mogą być publiczne, podczas gdy proces walidacji czy pisania wciąż jest ograniczony.
- Model zarządzania węzłami
- Permissioned blockchain: Lista węzłów jest ustalona i ściśle kontrolowana (np. znane firmy, instytucje).
- Blockchain hybrydowy: Istnieje warstwa “publiczna”, dzięki której każdy może w jakimś stopniu odczytywać informacje z łańcucha, a walidacja bloków czy zarządzanie nimi spoczywa na dedykowanych uprawnionych węzłach.
- Poziom zaufania społecznego
- Permissioned blockchain: Zaufanie opiera się przede wszystkim na identyfikacji i reputacji uczestników.
- Blockchain hybrydowy: Częściowa przejrzystość danych może budować większe zaufanie wśród użytkowników, którzy widzą przynajmniej część transakcji czy wyników, przy jednoczesnym ograniczeniu kontroli lub zapisu do wybranych podmiotów.